Kısa cevap: İmalat sektöründe 31.12.2027’ye kadar işyerinde her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için istihdam kriteri uygulanmaz; kümes hayvancılığı ve geri dönüşümde aynı kolaylığa ek olarak, 5’ten az çalışanı olan işyerlerinde yurt içi başvurularda yabancı sayısı Türk sayısını aşmamak üzere iki yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriteri aranmaz. Hayvancılıkta hayvan varlığı eşiklerini sağlayan işletmelerde çoban/hayvan bakıcısı olarak en fazla üç yabancının istihdamında kriter aranmaz.
1. İmalat sektörü: 5+1 kolaylığı (31.12.2027’ye kadar)
İmalat sektöründe başvurular, işletmenin Türkiye genelinde istihdam ettiği Türk vatandaşı sayısı dikkate alınarak 1:5 istihdam kriterine göre değerlendirilir. İlave yabancı istihdamına ihtiyaç duyulması hâlinde, 31.12.2027 tarihine kadar geçerli olmak üzere, işletmenin imalat sektöründeki işyerinde (şube bazında) istihdam edilen her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için yapılacak başvurular, 1:5 istihdam kriterinden muaf tutularak değerlendirilir (Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri 10.A.1, 03.08.2026 tarihi itibarıyla yürürlüktedir).
2. Kümes hayvanları yetiştiriciliği: 5+1 ve küçük işletmelere iki yabancı
Hayvan bakıcılığı, kümes bakım işçiliği vb. işlerde ilave yabancı istihdamına ihtiyaç duyulması hâlinde, 31.12.2027 tarihine kadar geçerli olmak üzere işyerinde (şube bazında) her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için 1:5 istihdam kriteri uygulanmaz (10.B.1, 03.08.2026).
Beş Türk vatandaşından az çalışanı olan işyeri için yurt içinden yapılan başvurularda; bu kapsamda çalışan yabancı sayısının Türk vatandaşı sayısını aşmaması kaydıyla, iki yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriteri uygulanmaması esastır (10.B.2, 03.08.2026).
3. Geri dönüşüm: atık toplama, geri kazanım ve bertaraf
Toplayıcılık, geri dönüşüm işçiliği vb. işlerde ilave yabancı istihdamına ihtiyaç duyulması hâlinde, 31.12.2027 tarihine kadar geçerli olmak üzere işyerinde (şube bazında) her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için 1:5 istihdam kriteri uygulanmaz (10.C.1, 03.08.2026).
Kümes hayvancılığında olduğu gibi, beş Türk vatandaşından az çalışanı olan işyeri için yurt içi başvurularda yabancı sayısı Türk sayısını aşmamak üzere iki yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriteri uygulanmaz (10.C.2, 03.08.2026).
4. Hayvancılık: çoban ve hayvan bakıcıları
Hayvan Bilgi Sistemine kayıtlı hayvancılık işletmelerinde çoban ve hayvan bakıcısı çalıştırılabilmesi için işletme büyüklüğü eşikleri aranır (10.1):
- Küçükbaş hayvancılık işletmesi: en az 200 küçükbaş hayvan varlığı;
- Besi hayvancılık işletmesi: en az 100 büyükbaş hayvan varlığı;
- Süt hayvancılık işletmesi: en az 50 büyükbaş hayvan varlığı;
- Karma (besi ve süt) hayvancılık işletmesi: en az 75 büyükbaş hayvan varlığı.
- Her bir eşik için bir çoban/hayvan bakıcısı olmak üzere, aynı işletmede en fazla üç yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmaksızın çalışma izni düzenlenmesi esastır (10.2); bu kapsamdaki işletmelerde mali yeterlilik kriteri uygulanmaz (10.5, 11.03.2026 tarihi itibarıyla yürürlüktedir).
- Başvurularda Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınır (10.3); yurt dışından izinle gelen çalışanların altı ay içinde işveren değiştirmesi mücbir sebep dışında olumsuz değerlendirilir (10.4).
5. Ücret kriteri
Çoban ve hayvan bakıcıları ev hizmetleri ve diğer işler kapsamında brüt asgari ücret düzeyinden az olmayan ücretle çalıştırılabilir; üretim ve teknik kadrolarda görev grubuna göre 2 kata kadar alt sınır uygulanır. 2026 brüt asgari ücreti 33.030,00 TL’dur (01.10.2024 kriterleri).
| Görev grubu | Kat | Alt sınır (brüt / ay) |
|---|---|---|
| Üst düzey yönetici ve pilotlar | 5× | 165.150,00 TL |
| Mühendis ve mimarlar | 4× | 132.120,00 TL |
| Diğer yöneticiler | 3× | 99.090,00 TL |
| Uzmanlık ve ustalık gerektiren işler | 2× | 66.060,00 TL |
| Ev hizmetleri ve diğer işler | 1× | 33.030,00 TL |
Üst düzey yönetici ve pilotlar
- Kat
- 5×
- Alt sınır (brüt / ay)
- 165.150,00 TL
Mühendis ve mimarlar
- Kat
- 4×
- Alt sınır (brüt / ay)
- 132.120,00 TL
Diğer yöneticiler
- Kat
- 3×
- Alt sınır (brüt / ay)
- 99.090,00 TL
Uzmanlık ve ustalık gerektiren işler
- Kat
- 2×
- Alt sınır (brüt / ay)
- 66.060,00 TL
Ev hizmetleri ve diğer işler
- Kat
- 1×
- Alt sınır (brüt / ay)
- 33.030,00 TL
6. Altı ay kuralı ve genel kriterler
Bu bölümde düzenlenmeyen hâllerde genel değerlendirme kriterleri uygulanır (B.11.1). Sektör temelli muafiyetle izin alan yabancının izin başlangıcından itibaren altı ay içinde farklı işveren veya sektör için yurt içi başvurusu mücbir sebep dışında olumsuz değerlendirilir (B.12.1).
Kaynak: ÇSGB Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü, Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri (A.3, B.10-10.C, B.11, B.12). 29.09.2026 tarihinde gözden geçirilmiştir.